Demijohn
NL

Demijohn / Rekenhulpen

Alcoholpercentage van je wijn berekenen

Vul je begin-SG en je laatste meting in. Demijohn gebruikt de standaardformule voor druivenwijn, fruitwijn en cider en de alternatieve formule voor honingwijn en suikerwijn, en zet de andere ernaast.

Wat maak je?
Gemeten voordat de gist erin ging.
Je laatste meting.
Gemeten bij een andere temperatuur dan waarop je hydrometer geijkt is?
Hydrometer geijkt op

Laat leeg als het monster op de ijktemperatuur was.

Suiker of honing toegevoegd na de begin-SG?
Voor de toevoeging.
Wat je hebt toegevoegd

Suiker of honing die je later toevoegt, zie je nooit terug in de begin-SG. Reken je alleen met begin- en eind-SG, dan komt het alcoholpercentage te laag uit.

Resultaat

Deze calculator heeft JavaScript nodig. Hieronder staat hoe je het met de hand uitrekent.

Draait in je browser. Niets wat je typt wordt verstuurd of bewaard.

Zo wordt het berekend

Twee formules, en wanneer welke

De standaardformule is alcohol = (OG − FG) × 131,25. De alternatieve formule (Hall, 1995) is alcohol = 76,08 × (OG − FG) / (1,775 − OG) × FG / 0,794. Bij een lage SG komen ze overeen, boven ongeveer 1,070 lopen ze uit elkaar.

Ik heb beide vergeleken met de suiker die echt in de most zat. Voor most van druiven, fruit en appels zit de standaardformule dichterbij (gemiddelde fout 0,24 % ten opzichte van het mogelijk alcoholpercentage volgens de OIV, van 1,080 tot 1,110), omdat sap 8 tot 12 % opgeloste stof bevat die geen suiker is. Voor honingwijn en suikerwijn zit de alternatieve formule dichterbij: van 1,100 naar 0,996 geeft die 14,7 %, waar de standaardformule 13,7 % zegt. Dat verschil is het bekende “mijn honingwijn is sterker dan de calculator zegt”.

Suiker of honing die je later toevoegt

Elke gram die je na de begin-SG toevoegt, verhoogt de SG waarmee de gist eigenlijk begon. Demijohn rekent met een massabalans een effectieve begin-SG uit: de batch als massa most met opgeloste stof volgens de Brix-curve van het NBS, plus de opgeloste stof van elke toevoeging (suiker 100 %, honing 82,8 %). Het alcoholpercentage komt dan uit die effectieve begin-SG.

Temperatuur

Een hydrometer klopt alleen op de temperatuur waarop hij geijkt is. Metingen worden gecorrigeerd met NBS-tabel 110 voor suikeroplossingen voordat het alcoholpercentage wordt berekend. Vul daarvoor hierboven de temperatuur van je monster in.

Metingen met een refractometer

Zodra er alcohol in zit, meet een refractometer te hoog. Een eindmeting van de refractometer die je zo in een alcoholformule zet, klopt dus niet. Gebruik voor de eindmeting een hydrometer, of de refractometercorrectie in de app (de formule van Terrill, met een waarschuwing buiten het bereik waarvoor die is opgesteld).

Hoe zeker is het getal?

Elk alcoholpercentage is een schatting. Gist maakt van 16,5 tot 17,2 g/L suiker 1 % alcohol (AWRI), dus reken met een marge van zo'n 2 % van de uitkomst. Boven ongeveer 1,130 liggen de drie formules meer dan 1 % vol uit elkaar, en dat meldt de calculator dan ook.

Bronnen

  1. Hall, M. L., “Brew by the Numbers”, Zymurgy, Summer 1995 (alternate ABV formula)
  2. Terrill, S., refractometer and FG calculator v3.0 (Balling ABV)
  3. OIV, alcoholic strength by volume (ethanol 789.24 kg/m³ at 20 °C)
  4. AWRI, sugar to alcohol conversion: 16.5 to 17.2 g/L per % vol
  5. Wikipedia, “Brix”: NBS cubic fit for SG and °Bx, Buhl (2023) fit for °P
  6. Bates et al., NBS Circular C440 (1942), Tables 109, 110 and 114

Doseringen zijn schattingen. Voeg in stappen toe, meet opnieuw, volg de gebruiksaanwijzing. Alleen voor eigen gebruik.

Gecontroleerd aan de bronnen: 25 oktober 2026

Deze pagina in: EnglishDeutschFrançaisItalianoEspañolPolskiSvenskaNorsk bokmålSuomi